In Taiwan doen ze het zo

judith-voor-blogHeeft u dat ook? Dat u op vakantie bent en uzelf erop betrapt dat u eigenlijk ook met werk bezig bent? En dan bedoel ik het niet op de manier van e-mail lezen en beantwoorden, afspraken maken en papers schrijven. Want waarom zou u dat doen? Ik bedoel op een meer verstopte manier, een manier die te maken heeft met de term beroepsdeformatie: het in de vrije tijd vertonen van gedrag en gebruiken van taal dat doorgaans alleen bij het werk hoort. De afgelopen weken is dit gedrag één van twee thema’s die mij heeft gefascineerd. Het andere thema is wat wij kunnen leren van Taiwan. Wat dit met elkaar te maken heeft, vertel ik u.

Onlangs was ik op een welverdiende vakantie in Taiwan. Welverdiend is daarin eigenlijk best een vreemd woord, het veronderstelt dat je ook op een niet verdiende vakantie kunt zijn. Hoe dan ook, ik was een toerist in dit Aziatische land en heb met verwondering gekeken naar zaken als stoplichten, roltrappen, navigatie, signage en landscaping. Waar wij binnen ons lectoraat, samen met de praktijk, onze hoofden breken over gedragsveranderingsvraagstukken en ons keer op keer verbazen over niet toereikende campagnes en averechts werkende concepten lijken de Taiwanezen voor een aantal knelpunten een meer succesvolle aanpak te hebben gevonden.

Neem nu de stoplichten die aangeven hoeveel seconden je nog moet wachten. In verschillende (ook Nederlandse) steden worden deze stoplichten al met succes gebruikt. Voetgangerstoplichten in Taipei bestaan uit een lopend mannetje dat daadwerkelijk beweegt en die harder gaat lopen naarmate de tijd verstrijkt en daarmee aan jou als voetganger aangeeft dat ook jij je pas moet versnellen om op tijd de overkant te behalen (zie filmpje hieronder). Het rode licht bestaat uit een mannetje met een duidelijk stilstaande houding. Heldere boodschap, me dunkt.

judith

Wie al eerder in landen als Taiwan of Japan is geweest kent ook de roltrapcultuur, het heldere systeem waarin grote publieksstromen op een ogenschijnlijk simpele wijze zichzelf in enkele rijen organiseren waarbij de linkerkant wordt vrijgehouden voor degenen die harder moeten lopen om bijvoorbeeld nog een trein te halen. Hoewel we dat hier ook pogen, werkt het naar mijn ervaring minder gesmeerd. Een ander opvallend verschijnsel is de (soms wel overkill) aan navigatie en signage. Met gekleurde lijnen, strepen, pijlen en bijbehorende teksten wordt je helder gemaakt hoe en waar je je dient op te stellen. In dit vierkant kun je roken, tot aan deze streep mag je lopen, tussen deze lijnen vorm je een rij, en zo verder. Overzichtelijk, helder en het lijkt te werken!

Ruim drie jaar meewerken aan onderzoeksprojecten die zich richten op gedragsverandering, zoals Touchpoints, hebben ervoor gezorgd dat het zogezegd ‘in mijn systeem’ is geslopen. Dat waar ik ook ben ik daar een alertheid en fascinatie voor heb ontwikkeld. Een beroepsdeformatie dus. En mijn bezoek aan Taiwan heeft me daar weer een nieuwe blik op gegeven. Wees gerust, ik heb ook hele normale toeristenuitstapjes gedaan zoals tempels bezoeken en in hot springs baden. En ik heb ook helemaal niet verder onderzocht hoe het komt dat deze zaken ogenschijnlijk goed werken, wat daar de oorzaken van zijn en wat eventuele kanttekeningen zijn. Kom nou, ik was op vakantie.

Maar wat kunnen wij hier dan mee? Ik zie in ieder geval alvast twee mooie experimenten liggen. Een voor het rookgedrag bij de ingang van de FCJ en de ander voor de in- en uitstroom van klassen in gangen als de 0D-gang. Misschien moeten we daar eens met een Taiwaneze blik naar kijken. Ik zie potentie.

Judith Meinetten ís docent-onderzoeker bij het lectoraat Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein (Publab). Ze doceert daarnaast aan de opleiding Communication and Media Design. Ze is betrokken bij onderzoeksproject Touchpoints, waar ze zich onder andere bezighoudt met de verbinding met het onderwijs, bijvoorbeeld via het TouchpointsLab. Lees hier haar biografie en hier haar eerdere blog over het South by Southwest Interactive festival 2013.  

Voorbeelden van concepten rondom gedrag bij oversteekplaatsen:

Voetgangerstoplichten in Taipei: een lopend mannetje dat daadwerkelijk beweegt en harder gaat lopen naarmate de tijd verstrijkt en daarmee aan jou als voetganger aangeeft dat ook jij je pas moet versnellen om op tijd de overkant te behalen.

Dansend stoplicht dat oversteekplaatsen voor voetgangers veiliger moet maken.

Reageer